THUÊ XE | VÉ MÁY BAY | LAVANG TRAVEL

Về Quảng Trị thăm làng nói tiếng lóng hơn 500 năm tuổi

Làng Phú Hải, xã Hải Ba, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị với hơn 500 năm tuổi có một thứ “tiếng lóng” cực lạ mà chỉ có người trong làng mới biết. Ngôi làng này còn nổi tiếng với nghề làm hàng mã, thầy cúng vang danh khắp các tỉnh miền Trung.

Có thể bạn quan tâm: thac-chenh-venh-dia-diem-du-lich-moi-tai-quang-tri


Tour du lịch Quảng Trị: >> Xem ở đây | Thuê xe du lịch Quảng Trị: >> Xem ở đây

 Hotline 0945.313.989 hoặc 0233.3.708090 - Email: info@lavangtravel.com


Những bậc cao niên ở làng Phú Hải cho biết ngôn ngữ riêng của làng ra đời từ xa xưa với mục đích để chỉ người làng “nói cho nhau nghe” nhằm gìn giữ nghề của cha ông khỏi thất truyền ra các vùng khác.

‘Tiếng lóng” của làng Phú Hải thực ra là cách nói mẹo, đánh tráo chữ, dựa trên ý nghĩa của ngôn ngữ Hán, Nôm. Từ ý nghĩa và cách phát âm của những ngôn ngữ này mà tổ tiên làng Phú Hải đã sáng tạo ra cách nói của riêng mình.

Ví dụ như anh- em thì được gọi là “sư- bo”, vợ  là “nghéo”, chồng “phu”, ăn “khẩu”, uống “cựa”, đi “tỏi”, về “hồi”, con “sơ”, quán “xá”, ngủ “khư”, mưa “vọ”.

Người già trong làng không kể đàn ông, đàn bà,  được con cháu kính trọng gọi chung một từ là “viu”. Ví dụ “Viu khẩu náp” là mời bố mẹ hay ông bà ăn cơm, hoặc “Viu cựa thổi” là mời bố mẹ hay ông bà uống nước. Ngày mai bố đi làm được gọi “Viu tỏi vi”, con ơi dậy đi học là “Sơ đi hược”.

Anh em mời nhau uống nước gọi là “Cựa thổi bo”. Hay hai người muốn mời nhau ra quán uống nước, hoặc nhậu nhẹt gọi là “ Bo sư tỏi cựa cây”  và mời  nhau ra quán  ăn gọi là “Bo sư tỏi khẩu xá”.Tuy nhiên, trong trường hợp này chỉ có người em mời người anh chứ người anh tuyệt nhiên không mời người em. Hoặc ông bố bảo con đi ngủ được gọi “sơ tỏi khư”, “sơ hồi vọ” là con về kẻo trời mưa….

Khi hai người trong làng đi hội họp hoặc đám giỗ nhưng muốn về trước mà không muốn mất lịch sự thì hai người “bí mật” nói với nhau “Hồi bo” là người kia biết rủ nhau về.

Khi hai người cãi nhau, người lớn muốn khuyên hai người đừng nói nhau nữa gọi là “Bất văn xâu”.

Không chỉ các từ phổ thông mà các địa danh làng, xã, huyện vẫn được dùng, ví như làng Phú Hải gọi là “Thợi bường dĩ hỉ”, xã là “dấp sổ”, huyện là “thợi bường đại”, gọi là làng to.

Những làng giáp ranh với Phú Hải như Linh Chiểu gọi là “thợi bường không vân” hay làng Phương Lang là “thợi bường thảo đầu” và làng Lam Thủy là “thợi bường thổi”…

Các chữ số tự nhiên cũng được người dân trong làng gọi riêng như 1 là “nhất”, 2 “lạng”, 3 “duông”, 4 “sùng”, 5 “ngâu”, 6 “lôi”. Các số còn lại như tiếng hán 7 “thất”, 8 “bát”, 9 “cửu” và 10 ‘thập”… hay số 17 gọi là “mục thổi”, 18 là “mục đọi”….

“ Càn vi thất chi?” là “chú ấy làm gì vậy?”; “Càn vấn sư” là “chú ấy nói chuyện với tao”… Từ “càn” cũng được dùng chỉ đàn ông con trai và “đoài” chỉ đàn bà con gái…

Ngoài nguyên tắc dùng chữ Hán, đánh tráo chữ Hán thì ngôn ngữ làng Phú Hải còn có những chữ không thể nào cắt nghĩa được, ví như người gần chết thì gọi là “thượng gần uốn”…

Trong các lễ cúng tại những nơi khác, khi người làng Phú Hải hành nghề thì có sự phân công công việc riêng. Ví như “Bo (tôi) đã ngẵng vi (ông) xuôi” (trong câu này có ý nghĩa là tôi đánh trống, ông thổi kèn”. Hay trong một cuộc trò chuyện nào đó, khi có sự tranh cãi xảy ra thì một người nói “Sư ngọa mô xâu” (có nghĩa là ông không biết gì hết).

Theo các cụ cao niên ở làng Phú Hải kể, tổ tiên của người làng Phú Hải ngày nay được di cư từ Thanh Hoá vào cách đây trên 500 năm, dòng họ lâu nhất đã trải qua đời thứ 21. Làng Phú Hải có 4 họ gồm Lê, Trần, Hồ, Võ nhưng toàn thôn cũng chỉ có khoảng 70 hộ dân với trên 300 nhân khẩu.

Làng Phú Hải tuy nhỏ hẹp nhưng từ lâu nổi tiếng với nghề làm hàng mã truyền thống và nghề bát âm, thầy cúng. Đây là nghề của tổ tiên họ truyền lại qua nhiều thế hệ mà theo các cụ cao niên trong làng thì nếu không có ngôn ngữ riêng thì e rằng nghề đã thất truyền ra bên ngoài từ lâu.

Bảo vệ được tiếng nói là bảo vệ được nghề, bảo vệ được nghề cũng là bảo đảm cho cuộc sống của họ vì ngoài nghề này ra thì làng Phú Hải chẳng có nghề gì khác, đất đai canh tác cũng không có nhiều.

Làng Phú Hải là một cộng đồng gắn kết bền chặt. Dù đi đâu, làm gì thì cốt cách, giọng nói của người làng vẫn không hề thay đổi và khó lẫn vào đâu được.

Ngoài thứ ngôn ngữ lạ được gìn giữ qua nhiều thế hệ thì ngay cả tiếng nói của người làng vẫn mang đặc trưng riêng. Dù bốn bề của làng tiếp giáp với những ngôi làng khác nhưng giọng nói của người làng Phú Hải vẫn rất riêng, không giống với bên ngoài.

Nguồn:http://quangtri.tintuc.vn/

 

 

 

QUANGTRITRAVEL.VN | Chuyên trang thông tin du lịch Quảng Trị

© 2017 -  CÔNG TY TNHH LỮ HÀNH LAVANG - GP ĐKKD: 3200574487 Cấp bởi Sở KH & ĐT Quảng Trị

Điện thoại: 02.333.708090 hoặc 02.333.607080 - Email: info@lavangtravel.com

...